Ενσυναίσθηση

Ο Fairbairn (2002) περιέγραψε τη διαφορά μεταξύ συμπάθειας (sympathy) και ενσυναίσθησης (empathy) ως εξής:

Όπως η ικανότητα να αισθάνεται κανείς συμπάθεια, έτσι και η ικανότητα της συναισθηματικής ταύτισης είναι ένδειξη ανθρωπιάς και γι’ αυτό συχνά οι δύο έννοιες συγχέονται. Η συμπάθεια είναι μια συναισθηματική αντίδραση, άμεση και μη ελεγχόμενη, η οποία κατακλύζει το άτομο όταν αυτό φαντάζεται τον εαυτό του στη θέση στην οποία βρίσκεται κάποιος άλλος. Για το λόγο αυτό, μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή της παροχής φροντίδας ή να αμβλύνει ηθικές δράσεις. Η ενσυναίσθηση, από την άλλη πλευρά, αποτελεί μια ικανότητα που μαθαίνεται ή μια στάση ζωής, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην προσπάθεια να έρθει κανείς σε επαφή, να επικοινωνήσει και να κατανοήσει τους άλλους, αναφορικά με καταστάσεις τις οποίες βιώνει το άτομο καθώς και τις εμπειρίες ή τα συναισθήματα που έχει. Η ενσυναίσθηση, επομένως, δεν είναι μια υπόθεση «όλα ή τίποτε» και υπάρχει σε κάθε άτομο. Επιπλέον, ένα άτομο μπορεί να θεωρείται ότι έχει περισσότερο ή λιγότερο αναπτυγμένη ενσυναίσθηση και να έχει την τάση  να χρησιμοποιεί την ικανότητά του αυτή – ανάλογα, για παράδειγμα, με το αν αισθάνεται ευθύνη έναντι των άλλων ατόμων.

Η ενσυναίσθηση μπορεί να εκφραστεί με όρους χαράς, λύπης, ενθουσιασμού, μιζέριας, σύγχυσης και πόνου. Στα πλαίσια εργασίας που περιλαμβάνει την παροχή νοσηλευτικής φροντίδας, η ενσυναίσθηση επιτρέπει σε προσωπικό και σε ασθενείς να δουλεύουν από κοινού. Συχνά περιγράφεται ως «η ικανότητα να βλέπεις τον κόσμο με τα μάτια του άλλου», κάτι που υπονοεί ότι πρόκειται απλά για την ανάπτυξη της ικανότητας να φαντάζεσαι αυτό που κάποιος  σκέφτεται και νιώθει σε μια δεδομένη κατάσταση. Πρόκειται για μια προσπάθεια να κατανοεί κανείς, να βιώνει, να αισθάνεται πράγματα με τον ίδιο τρόπο που το κατορθώνει ένα άλλο άτομο. Είναι απίθανο βέβαια κάποιος που έχει αναπτυγμένη την ικανότητα της ενσυναίσθησης να γνωρίζει τι ακριβώς αισθάνεται ένα άλλο άτομο. Ωστόσο, είναι σημαντικό το προσωπικό υγείας να προσπαθεί να φαντάζεται τι βιώνουν οι άλλοι.

Οι πληροφορίες προέρχονται από την έκθεση του Fairbairn, G. J. (2002) με τίτλο Ethics, Empathy and Storytelling in Professional Development.  Νοσηλευτική Σχολή του Πανεπιστημίου του Glamorgan http://www95.homepage.villanova.edu/timothy.kirk/ethics,%20empathy%20and%20storytelling.pdf

Στο πλαίσιο σχεδιασμού ενός προγράμματος σπουδών Γεωγραφίας, που έχει ως στόχο την ενσωμάτωση, οι σπουδαστές θα πρέπει να αναπτύξουν ικανότητα ενσυναίσθησης αναφορικά με την ομαδική συνεργατική εργασία και την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι θεωρίες και τα μοντέλα της Γεωγραφίας εφαρμόζονται.

Ομαδική Εργασία και Συνεργασία

Οι ακόλουθες στρατηγικές προέρχονται από την έκθεση των Waterfield, J., West, B. και Chalkey, B. (2006) με τίτλο Στρατηγικές Ενσωμάτωσης για το Διδακτικό Προσωπικό που αποσκοπούν στη βελτίωση των συνθηκών μάθησης,  διδασκαλίας και αξιολόγησης δυσλεξικών σπουδαστών στις επιστήμες της Γεωγραφίας, της Γης και του Περιβάλλοντος. [ICP (Inclusive Curriculum Project) του Δικτύου GDN (Geography Disciplines Network), Σχέδιο HEFCE του Πανεπιστημίου του Gloucestershire, http://www2.glos.ac.uk/gdn/icp/ddyslex.pdf  (οι πληροφορίες αυτές ανασύρθηκαν το Σεπτέμβριος του 2006)]. Αν και αφορούν ειδικά τις πιο πάνω επιστήμες (Επιστήμες Γεωγραφίας, Γης και Περιβάλλοντος), οι στρατηγικές αυτές μπορεί να εφαρμοστούν το ίδιο καλά και στην Επιστήμη της Ψυχολογίας.

Στις παραπάνω σχολές (Eπιστημών Γεωγραφίας, Γης και Περιβάλλοντος), δίνονται συχνά ομαδικές εργασίες. Πολλοί σπουδαστές εκφράζουν ανοιχτά τις ανησυχίες τους για την πίεση που δέχονται όταν πρέπει να συνεργαστούν με τους συμφοιτητές τους στα πλαίσια μιας ομαδικής εργασίας, ιδιαίτερα μάλιστα, στις περιπτώσεις εκείνες που απονέμεται συλλογική βαθμολογία. Συχνά, επομένως, εκφράζονται φόβοι εκ μέρους των σπουδαστών για το επίπεδο της εργασίας μήπως τυχόν και θεωρηθούν τα «αδύναμα μέλη» της ομάδας ή τους ανατεθεί ένα μέρος της εργασίας στο οποίο δεν μπορούν να ανταποκριθούν.

Case Study